1
Tư vấn & Đặt mua tại đây !

Cách Chiết Xuất Tinh Dầu Thiên Nhiên!

cach tao ra tinh dau

Tinh dầu tự nhiên là hỗn hợp các chất thơm có trong các tế bào chuyên biệt (specialized cells) từ các bộ phận của cây cỏ thực vật (lá, hoa, rễ, vỏ). Về mặt kỹ thuật, khi các hợp chất này vẫn còn nằm trong các bộ phận đó thì được gọi là hương thơm. Những hương thơm này được chúng sử dụng để phòng vệ khỏi sự tấn công từ kẻ thù phá hoại hoặc để thu hút côn trùng cho mục đích thụ phấn. Khi chưng cất các loại cây cỏ này, các mùi hương được kết tụ lại thành một hỗn hợp chất thơm gọi là tinh dầu.

CÁC CÁCH TẠO RA TINH DẦU

Tùy vào từng loại thực vật và các bộ phận dùng để lấy tinh dầu thiên nhiên mà người ta có nhiều các khác nhau để trích xuất.

Dưới đây là mô tả về các cách thức/phương pháp thông dụng mà người ta trích xuất tinh dầu từ các bộ phận của thưc vật:
1-Chưng cất lôi cuốn hơi nước/Steam distillation;
2-Ép nguội/Cold Pressed;
3-Trích ly/Solvent extraction

1. Chưng cất lôi cuốn hơi nước

Chưng cất hơi nước là phương pháp phổ biến và thường dùng nhất để trích xuất tinh dầu từ cây cỏ.

Ở pp này, nguyên liệu tươi hoặc khô/vật liệu được cho vào một thùng cất/thiết bị chưng cất, sau đó áp lực hơi nước được sinh ra bên trong thiết bị và tuần hoàn đi xuyên qua vật liệu. Sức nén của hơi nước nóng sẽ kéo các tuyến tế bào chuyên biệt ra khỏi vật liệu và giải phóng tinh dầu. Khi tinh dầu thoát ra khỏi vật liệu nó di chuyển cùng với hơi nước đi qua dàn ngưng tụ. Khi đi qua đây và được làm mát nó sẽ ngưng tụ lại thành dầu và nước. Sau đó tinh dầu sẽ được tách ra khỏi nước.chung cat tinh dau bang hoi nuoc

Chưng cất hơi nước cho ra loại tinh dầu nguyên chất. Vì bởi trong quá trình/Phương pháp này chỉ sử dụng nước và nhiệt để trích xuất tinh dầu. Chưng cất hơi nước được dùng để trích xuất tinh dầu từ nhiều loại lá lá và hoa, ví dụ như hoa oải hương, sả, bạc hà… Và để trích xuất một số ít loại tinh dầu từ cây gỗ như Hoàng Đàn, Đàn Hương.

2. Ép nguội (không phải ép lạnh)

Phương pháp này thường được dùng để trích xuất tinh dầu và dầu từ các loại quả/hạt. Với phương pháp ép nguội, vỏ của các loại quả được gọt nhỏ ra trong sau khi được đổ lăn vào trong máng chứa, trong quá trình này sẽ làm bể các tế bào chứa tinh dầu. Sau đó, toàn bộ phần quả đã được cắt ra này được nghiền nát ra, ép và lọc ra thành nước ép. Trong dịch nước ép đó, phần tinh dầu sẽ nổi lên trên và được tách riêng nhờ máy ly tâm.

Trong quá trình này, do có sự ma sát nên nhiệt độ có tăng nhưng không đáng kể. Nhà sản xuất phải giữ nhiệt độ trong 1 khoảng cố định thì mới được gọi là ép nguội. Ví dụ như để có dầu Jojoba không bị mất đi các đặc tính thì quá trình không được quá 45°C, hoặc dầu Olive Virgin mà chúng ta sử dụng để nấu ăn thì quá trình đó không được vượt quá 25°C.

3. Trích ly dung môi

Trích ly bằng dung môi là một cách để tách ra một chất mong muốn khi nó được pha trộn với các chất khác. Phương pháp này thường được dùng cho trích xuất tinh dầu của các loại hoa cánh mềm và đài cát như Hoa hồng, hoa lài.

Người ta cho hoa và nụ hoa vào trong một một hỗn hợp dung môi để làm cho các tế bào chuyên biệt chứa tinh dầu tan lẫn vào trong hỗn hợp dung môi này. Có rất nhiều loại dung môi và ngày nay tân tiến hơn nên người ta dùng Carbon dioxide. Dung môi thường hay dùng là các loại butan lỏng hoặc cồn thô, hay các hợp chất như ete, hexane, benzene hoặc các hợp chất hóa dầu khác.chung cat tinh dau trich ly

Kết quả cho ra là một dung dịch nữa lỏng nữa đặc được gọi là Concrete. Thông thường Concrete được dùng trong điều chế nước hoa. Trong dung dịch này chứa sáp và cặn, do đó sẽ được lọc ra và làm tinh sạch bằng cách dùng cồn hòa tan ra/ gọi là rửa bằng cồn; sau đó làm lạnh lại để lọc sáp và cặn. Hỗn hợp còn lại là cồn và tinh dầu. Cuối cùng thu được tinh dầu bằng cách chưng cất chân không. Quá trình này sản xuất ra tinh dầu được gọi là tinh dầu thuần khiết/Absolute.

Các ưu điểm của phương pháp này là sử dụng ở nhiệt độ và áp suất thấp, cho phép các mùi Hương của hoa được “tóm gọn” hết. Tuy vậy, vẫn có một nhược điểm là nếu quá trình trích xuất này không được thực hiện bởi những người có kỹ thuật cao và cẩn thận thì có thể tinh dầu thu được vẫn còn bị lẫn các dung môi hóa chất này. Khi sử dụng tinh dầu lên da có thể gây dị ứng hay gây hại cho da.

NGOÀI RA CÒN CÓ CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐÃ TỪNG HOẶC ÍT SỬ DỤNG NHƯ:

Phương pháp thẩm tách sử dụng mỡ động vật – nó được gọi là Enfleurage Essential Oils (dùng để lấy tinh dầu hoa).
Ưu điểm: phương pháp này thu được tinh dầu có chất lượng rất cao.
Nhược điểm: Phương pháp này có giá thành cao, khó thực hiện trên quy mô lớn vì cần nhiều nhân công và khó thực hiện.

Trích ly tinh dầu hoa tại Pháp vào thế kỳ 19

Phương pháp chưng cất trực tiếp bằng nước

Thiết bị cho phương pháp chưng cất trực tiếp bằng nước
Đây là một trong những phương pháp được sử dụng phổ biến nhất và cũng cổ xưa nhất (có từ khoảng 5000 năm trước). Nó có thể được sử dụng để chiết xuất hầu hết các loại tinh dầu. Nguyên lý cơ bản là hỗn hợp nhiều cấu tử không tan lẫn thì có nhiệt độ sôi thấp hơn nhiệt độ sôi của các cấu tử thành phần.
Thông thường tinh dầu có nhiệt độ sôi khá cao, ví dụ như Cineol thành phần chính có trong rất nhiều loại tinh dầu như khuynh diệp, tràm gió, … có nhiệt độ sôi là 176.4oC. Tuy nhiên, do nó không tan trong nước nên nó sẽ tạo thành một hỗn hợp hai chất lỏng không tan và hỗn hợp này có nhiệt độ sôi nhỏ hơn 100oC (nhiệt độ sôi của nước ở điều kiện bình thường). Do nó không tan trong nước và nhẹ hơn nước nên sau khi ngưng tụ hỗn hợp nước và tinh dầu sẽ tách thành hai lớp và có thể phân tách được bằng phương pháp chiết.
Phương pháp chưng cất có sự hỗ trợ vi sóng
Phương pháp microwave assisted distillation
Đây cũng là phương pháp giống với hai phương pháp trên, chỉ khác biệt là nguồn cung cấp năng lượng là dạng vi sóng (sóng có bước sóng ngắn).
Ưu điểm: phương pháp này cho hiệu suất cao nhất trong thời gian ngắn nhất (khoảng 30 -45 phút).
Nhược điểm: Phương pháp này khó triển khai trên quy mô lớn vì chi phí cao và thiết bị khó scale up.

 Phương pháp ép lạnh

Phương pháp ép lạnh
Phương pháp ép lạnh là phương pháp thường được sử dụng cho các nguồn nguyên liệu tinh dầu có chứa tinh dầu trong các túi tinh dầu, hàm lượng tinh dầu cao, dễ bị ép bể như bưởi, cam.
Ưu điểm: Phương pháp này cũng cho ra tinh dầu nguyên chất, giá thành sản xuất rẻ.
Nhược điểm: (1) Phương pháp này lẫn màu và mùi của nguyên liệu (phần không phải tinh dầu), không thể thực hiện được với các loại tinh dầu trong gỗ, hoa, … (2) không thích hợp cho các nguồn nguyên liệu không đảm bảo an toàn vì toàn bộ các chất hóa học tan trong dầu cũng sẽ được lấy vào.

 Phương pháp trích ly  sử dụng dung môi hữu cơ 

Phương pháp này phân tách được tinh dầu dựa vào tính chất tinh dầu tan tốt trong các dung môi không phân cực (thường sử dụng dung môi là các hydrocarbon như n-hexane, có nhiệt độ sôi thấp để dễ loại bỏ) . (Maceration – extraction)
Ưu điểm: Phương pháp này sử dụng ở điều kiện nhiệt độ phòng, do đó tinh dầu sẽ không bị biến tính.
Nhược điểm: (1) Do sử dụng dung môi hữu cơ nên cần thêm một bước loại dung môi ở điều kiện chân không  (thường sử dụng máy cô quay chân không – giá khoảng 90-150tr) nên tăng chi phí về mặt thiết bị. (2)Nếu quá trình sau không loại hết dung môi ra khỏi sản phẩm thì sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới chất lượng sản phẩm và một số loại dung môi độc đối với người sử dụng và ảnh hưởng tới môi trường.